นักวิจัย มทร. ธัญบุรี ศึกษาคุณสมบัติใยแมงมุม หวังนำไปต่อยอดใช้ในงานสิ่งทอ

12 มิถุนายน 2011

ความมหัศจรรย์ของเส้นใยบางๆ ของแมงมุม ที่มีขนาดเล็กกว่าเส้นผมของมนุษย์กว่า 10 นั้น แข็งแรง สามารถดักจับแมลงต่างๆที่บินชนได้ โดยที่เส้นใยไม่ได้ขาดแต่อย่างใด เพราะความมหัศจรรย์นี้เองทำให้ นักวิจัยต่างหันมาให้ความสนใจ ศึกษาเส้นใยแมงมุมอย่างกว้างขวาง เพื่อหวังนำเอาผลการศึกษาที่ได้ไปใช้ประโยชน์ในภายภาคหน้าต่อไป  เช่นเดียวกับ อาจารย์สมนึก สังข์หนู และอาจารย์ปิยนุช จริงจิตร  จากภาควิชาวิศวกรรมสิ่งทอ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ก็เป็นอีกหนึ่งทีมวิจัย  ที่สนใจในความมหัศจรรย์นี้ และทำการศึกษาเกี่ยวกับคุณสมบัติของใยแมงมุม  หวังนำผลที่ได้ไปต่อยอดใช้ในงานสิ่งทอไทย   ทั้งนี้ผู้วิจัยได้เปิดเผยถึงโครงการนี้ว่า  มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสมบัติและลักษณะทางกายภาพของใยแมงมุมพันธุ์ Nephila โดยได้เก็บตัวอย่างจากพื้นที่ภาคใต้ของประเทศไทย ซึ่งในการเก็บจะเก็บจาก 2 แหล่งคือ การดึงเส้นใยจากแมงมุม และการเก็บเส้นใยที่มีอยู่แล้ว เส้นใยทั้ง 2 แหล่งเป็นเส้นใยชนิดที่เรียกว่า  Dragline  เป็นเส้นใยที่แมงมุมใช้ปล่อยตัวจากที่สูงและใช้เป็นใยวงนอกสุด กับเป็นเส้นใยโครงที่แผ่จากจุดศูนย์กลางใยในการดักจับเหยื่อ ซึ่งเป็นเส้นใยที่มีความแข็งแรงมาก โดยในการวิจัยได้ทำการทดสอบดูภาพตัดขวาง ภาพตัดตามยาว การไหม้ เบอร์ของเส้นใย และทดสอบการทนแรงดึง

ซึ่งจากการทดสอบคุณสมบัติดังกล่าว พบว่า เส้นใยแมงมุมมีส่วนประกอบหลักเป็น Spider Fibroin และยังไม่หลอมละลายด้วยความร้อนอีกด้วย  ลักษณะภาคตัดขวางของเส้นใยแมงมุมสัมพันธ์เป็นวงกลม และภาพตามยาวเป็นทรงกระบอกผิวเรียบ เส้นใยมีสีเหลือง โปร่งแสง ขนาดความโตของเส้นใยที่ดึงจากตัวแมงมุมประมาณ 4.66-5.00 ไมครอน ส่วนเส้นใยที่เก็บจากตาข่ายประมาณ 7.99-10.00ไมครอน  ส่วนในการทดสอบการเผาไหม้  พบว่า เมื่อจ่อเส้นใยใกล้เปลวไฟ เส้นใยจะม้วนหนีเปลวไฟ แต่เมื่อเผาไฟ เส้นใยโดนเผาไหม้ทันทีมีควันสีขาวและเมื่อนำออกมาจากเปลวไฟที่ติดก็จะดับลงไปเอง  ขี้เถ้าเป็นเม็ดสีดำ เปราะป่นเป็นผงได้  และเมื่อนำมาเบอร์ เส้นใยที่ดึงจากตัวแมงมุมในระบบเท็กซ์ มีค่าเฉลี่ย 0.42 tex  ส่วนเบอร์ของเส้นใยที่เก็บจากตาข่ายในระบบเท็กซ์มีค่าเฉลี่ย 0.81 Tex

อย่างไรก็ตาม แม้ว่า เส้นใยแมงมุมจะมีคุณสมบัติที่แข็งแรง และเอื้อต่อการนำไปใช้ในวงการสิ่งทอ แต่ความเป็นไปได้ที่จะนำเอาเส้นใยแมงมุมมาพัฒนามาใช้ในวงการอุตสาหกรรมสิ่งทอ อาจจะมีปัญหา คือการหาเส้นใยธรรมชาติที่ไม่สามารถเพาะเลี้ยงแมงมุมขึ้นมาเองได้ หากแต่ ผลงานวิจัยดังกล่าวน่าจะเป็นประโยชน์สำหรับการศึกษาวิจัย เพื่อพัฒนาเส้นใยชนิดอื่นที่จะมาทดแทนเส้นใยแมงมุมต่อไป  ซึ่งก็มีบ้างแล้ว คือเส้นใยแมงมุมสังเคราะห์ ที่หน่วยงานกองทัพสหรัฐอเมริกา พัฒนาเทคนิคในการปั่นเส้นใยแมงมุมขึ้นเป็นครั้งแรกในโลก  ทั้งนี้หวังอย่างยิ่งว่า ในประเทศไทยจะมีการพัฒนาและผลิตเส้นใยที่สามารถเทียบเคียงใยแมงมุม เส้นใยที่แสนมหัศจรรย์ขึ้นมาใช้ได้เองบ้าง

ข้อมูลจาก : สถานีวิทยุมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล 89.5 Mhz.
[สถานีวิทยุเครือข่ายเพื่อการศึกษาและอาชีพ แห่งมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ Rmutr Radio 107.75 Mhz.]